Chó giống sói nhất là chó sói Tiệp Khắc (Czechoslovakian Wolfdog) và chó sói Saarloos (Saarloos Wolfdog). Hai giống này được lai tạo từ becgie Đức với sói thật, nên dáng, mắt và dáng đi rất gần sói. Nhóm thứ hai là các giống chó kéo xe tuyết như Husky Siberia và Alaska Malamute: trông giống sói nhờ bộ lông và tai dựng, nhưng không có máu sói gần. Becgie Đức cũng hay bị gọi là "chó sói" ở Việt Nam, dù đây là chó chăn cừu thuần.
| Giống | Chuẩn công nhận | Nét giống sói | Điểm khác sói dễ thấy |
|---|---|---|---|
| Chó sói Tiệp Khắc | FCI số 332 | Mắt hổ phách, chân dài, ngực hẹp, đuôi thả | Gần như không khác, trừ tính quen người |
| Chó sói Saarloos | FCI số 311 | Mõm dài, mắt vàng, lông xám | Thân cao, dáng mảnh hơn sói |
| Husky Siberia | FCI 270, AKC | Mặt nạ, tai dựng, lông hai lớp | Nhỏ, mắt hay xanh, đuôi cong lưỡi liềm |
| Alaska Malamute | FCI 243, AKC | Lông dày, mặt nạ, thân to | Đuôi cuộn trên lưng, mắt nâu |
| Becgie Đức | FCI 166, AKC | Tai dựng, mõm dài, màu lưng đen | Lưng dốc về sau, lông đen vàng |
| Tamaskan | Chưa được FCI, AKC công nhận | Màu xám sói, mặt giống sói | Là giống lai tạo mới, ít nơi có |
Vì sao một con chó trông giống sói
Người nhìn thường nhận ra sói qua năm nét:
- Mắt vàng hoặc hổ phách, hình hạnh nhân, nằm hơi xếch.
- Tai nhỏ, dựng, hình tam giác, lông trong tai dày.
- Mõm dài và thon, trán không gồ.
- Chân dài, ngực sâu nhưng hẹp, hai chân trước đứng sát nhau.
- Đuôi thả thẳng xuống hoặc hơi ngang khi chạy, không cuộn lên lưng.
Nhiều giống chó có hai ba nét trong số này. Giống nào có đủ cả năm thì trông giống sói nhất. Màu lông xám pha vàng, có mặt nạ sáng quanh mõm và má cũng làm tăng vẻ giống sói.
Chó sói Tiệp Khắc
Giống này ra đời từ thí nghiệm lai becgie Đức với sói Carpath ở Tiệp Khắc cũ năm 1955. Theo chuẩn FCI số 332, chó đực cao tối thiểu 65 cm, chó cái tối thiểu 60 cm. Lông thẳng, sát thân, màu xám vàng đến xám bạc, luôn có mặt nạ sáng. Mắt màu hổ phách, nằm xếch. Đuôi thả thấp, khi hưng phấn thì cong hình lưỡi liềm nhưng không cuộn lên lưng.
Về tính cách, chó sói Tiệp Khắc gắn với chủ, nghi ngờ người lạ, rất nhanh nhẹn và cần vận động nhiều. Chúng hay tru thay vì sủa. Giống này không hợp với nhà phố chật, người mới nuôi chó hoặc người đi làm cả ngày.
Chó sói Saarloos
Saarloos được một nhà lai tạo Hà Lan tạo ra từ becgie Đức và sói châu Âu. Theo chuẩn FCI số 311, chó đực cao khoảng 65 đến 75 cm. Chó có dáng cao, mảnh hơn sói, mõm dài, mắt vàng. Màu thường gặp là xám sói, nâu sói và trắng kem.
Saarloos nhút nhát hơn chó sói Tiệp Khắc. Gặp người lạ hoặc chỗ đông, chúng thường né tránh chứ không lao vào. Vì vậy chúng không hợp làm chó giữ nhà. Ở Việt Nam, cả hai giống chó sói lai này đều rất hiếm.
Husky Siberia và Alaska Malamute
Đây là hai giống người Việt hay gọi là "chó giống sói" nhất vì dễ gặp. Chúng giống nhau ở mặt nạ trắng, tai dựng và bộ lông hai lớp. Cách phân biệt:
- Husky Siberia: cỡ vừa, chó đực cao khoảng 53 đến 60 cm theo chuẩn AKC. Mắt có thể xanh, nâu hoặc mỗi bên một màu. Đuôi như bàn chải, cong hình lưỡi liềm khi vui.
- Alaska Malamute: to và nặng xương hơn hẳn. Chuẩn AKC ghi cỡ kéo xe mong muốn là chó đực cao khoảng 64 cm, nặng khoảng 38 kg. Mắt luôn nâu, mắt xanh bị coi là lỗi loại. Đuôi xù cuộn lên lưng.
Sói thật không có mắt xanh và không cuộn đuôi lên lưng. Đó là hai điểm nhanh nhất để thấy husky và Malamute chỉ giống sói ở bộ lông.
Cả hai giống chịu nóng kém. Ở Việt Nam, nuôi chúng cần chỗ mát, có quạt hoặc điều hoà vào trưa hè, không cắt trọc lông và chỉ dắt đi dạo sáng sớm hoặc chiều tối.
Becgie Đức và các giống khác
Becgie Đức (German Shepherd, FCI số 166) có tai dựng, mõm dài, lưng màu đen trên nền vàng nâu. Nhìn từ xa có nét sói, nhưng lưng dốc về phía sau, chân sau gập nhiều và màu lông khác sói rõ. Dòng becgie lông xám (sable) là dòng trông giống sói hơn cả.
Một số giống khác cũng hay bị nhắc tới:
- Tamaskan và Northern Inuit: lai tạo để trông giống sói, chưa được FCI hay AKC công nhận.
- Chó Greenland, Chó Canada Eskimo: chó kéo xe vùng cực, rất hiếm ở Việt Nam.
- Chó Bắc Hà: lông dày, tai dựng, một số con màu xám trông giống sói, nhưng thân nhỏ và đuôi cuộn.
Nuôi chó giống sói cần lưu ý gì
- Vận động: các giống kéo xe và chó sói lai cần chạy nhiều mỗi ngày. Thiếu vận động dễ phá đồ, đào đất, tru.
- Khí hậu: lông dày hai lớp nên cần chỗ mát, nhiều nước. Dấu hiệu say nóng là thở há miệng liên tục, lưỡi đỏ sẫm, đi loạng choạng. Gặp các dấu hiệu này cần đưa chó vào chỗ mát và đến thú y ngay.
- Chuồng và rào: husky và chó sói lai giỏi trốn. Rào cần cao và chắc.
- Huấn luyện: nhóm này độc lập, ít nghe lệnh hơn becgie hay golden. Cần huấn luyện sớm và kiên nhẫn.
- Giấy tờ: muốn chắc là giống thuần, hỏi giấy phả hệ do Hiệp hội Chó giống Việt Nam (VKA) hoặc hội thành viên FCI cấp.
Câu hỏi thường gặp
Chó giống sói nhất là giống nào?
Chó sói Tiệp Khắc được xem là giống giống sói nhất vì có máu sói thật và chuẩn giống yêu cầu ngoại hình sát sói. Chó sói Saarloos đứng thứ hai. Husky và Malamute chỉ giống sói ở bộ lông và tai.
Chó giống husky nhưng to hơn là chó gì?
Thường là Alaska Malamute. Giống này to xương hơn, mắt luôn nâu và đuôi cuộn trên lưng. Ở Việt Nam hay gọi tắt là "chó Alaska".
Chó giống chó sói có dữ không?
Husky và Malamute nhìn chung thân thiện, không hợp làm chó giữ nhà. Chó sói Tiệp Khắc cảnh giác với người lạ và cần chủ có kinh nghiệm. Tính dữ phụ thuộc nhiều vào cách nuôi và huấn luyện hơn là vẻ ngoài.
Giống chó husky lai nhận biết thế nào?
Husky lai thường có đuôi cuộn chặt, tai cụp một phần, mặt nạ không cân hai bên, lông mỏng hoặc quá dài. Mắt xanh không chứng minh là thuần chủng, vì con lai vẫn có thể mang mắt xanh. Cách chắc nhất là xem giấy phả hệ của bố mẹ.