Hoa giống hoa mẫu đơn nhất là hồng cổ Austin, mao lương (Ranunculus), hoa trà cánh kép, cát tường kép và thược dược. Mẫu đơn thật (chi Paeonia) nhận biết qua ba điểm: lá xẻ thành nhiều thuỳ, không có gai; nụ tròn như viên bi, cứng; mỗi cành thường mang một hoa rất to, đường kính 10 đến 20 cm. Ở Việt Nam còn có "mẫu đơn ta", thực chất là cây hoa trang (Ixora), hoa nhỏ mọc thành chùm tròn, không liên quan gì đến mẫu đơn Trung Quốc.
| Loài | Lá | Thân | Hoa | Điểm nhận nhanh |
|---|---|---|---|---|
| Mẫu đơn (Paeonia) | Xẻ thuỳ sâu, không răng cưa | Không gai | To 10 đến 20 cm, một hoa mỗi cành | Nụ tròn như bi |
| Hồng Austin | Lá kép 5 đến 7 lá chét có răng cưa | Có gai | Chén tròn nhiều cánh | Gai và mùi hồng |
| Mao lương (Ranunculus) | Xẻ nhỏ như rau mùi | Mảnh, rỗng | Nhỏ 5 đến 8 cm, cánh xếp vòng đều | Cánh mỏng như giấy |
| Hoa trà (Camellia japonica) | Dày, bóng, răng cưa nhỏ | Thân gỗ | Cánh kép xếp đều | Lá xanh bóng quanh năm |
| Cát tường kép (Lisianthus) | Bầu dục, xanh xám | Mảnh, phân nhánh | Nhiều hoa mỗi cành | Nụ dài xoắn |
| Thược dược (Dahlia) | Lá kép, răng cưa | Rỗng, giòn | Cánh xếp như tổ ong hoặc cúc | Tâm hoa như cúc |
| Mẫu đơn ta (hoa trang, Ixora) | Bầu dục, dày | Cây bụi | Chùm hoa nhỏ bốn cánh | Chùm tròn đỏ cam |
Hoa mẫu đơn thật trông thế nào
Mẫu đơn thuộc chi Paeonia, có hai nhóm chính:
- Mẫu đơn thảo (Paeonia lactiflora): cây thân thảo, mùa đông lụi hết phần trên mặt đất, mùa xuân mọc lại từ rễ củ.
- Mẫu đơn gỗ (Paeonia suffruticosa): cây bụi thân gỗ, hoa to, là loài mẫu đơn nổi tiếng ở Lạc Dương, Hà Trạch của Trung Quốc.
Dấu hiệu nhận biết:
- Nụ: tròn, cứng, to cỡ viên bi đến quả chanh nhỏ. Nụ thường tiết mật ngọt, hay có kiến bò quanh.
- Lá: lá kép, các lá chét xẻ thành thuỳ dài, mép nhẵn, không răng cưa.
- Thân: không gai.
- Hoa: rất to, cánh mỏng hơi nhàu. Dạng hoa có thể đơn, nửa kép, kép hoàn toàn như quả bóng.
- Mùi: nhiều giống thơm nhẹ.
Phân biệt với hồng Austin
Hồng cổ David Austin có dáng chén tròn nhiều cánh, cùng màu hồng phấn, rất hay bị nhầm với mẫu đơn trong ảnh cưới và hoa cắm.
- Hồng có gai trên thân.
- Lá hồng gồm 5 đến 7 lá chét hình bầu dục, mép có răng cưa.
- Nụ hồng thuôn nhọn, không tròn như bi.
- Mỗi cành hồng thường có nhiều nụ.
Phân biệt với mao lương
Mao lương (Ranunculus asiaticus) là hoa cắt cành rất phổ biến ở Việt Nam vì giống mẫu đơn nhưng rẻ hơn và bền hơn.
- Hoa mao lương nhỏ hơn, thường 5 đến 8 cm.
- Cánh rất mỏng, xếp chặt thành những vòng tròn đều nhau.
- Thân mảnh, rỗng, dễ gãy.
- Lá xẻ nhỏ như lá rau mùi.
Phân biệt với hoa trà và cát tường
Hoa trà (Camellia japonica): cây thân gỗ, lá dày, xanh bóng quanh năm, mép có răng cưa nhỏ. Hoa trà kép có cánh xếp đều đặn, không nhàu như mẫu đơn. Hoa trà rụng cả bông, không rụng từng cánh.
Cát tường kép (Lisianthus): nụ thuôn dài, xoắn như cuộn giấy. Mỗi cành phân nhánh, mang nhiều hoa và nụ. Lá bầu dục, xanh xám.
Mẫu đơn ta ở Việt Nam là cây gì
Nhiều người Việt gọi cây hoa trang (chi Ixora) là mẫu đơn. Cây này là cây bụi, lá dày bầu dục, hoa nhỏ bốn cánh mọc thành chùm tròn màu đỏ, cam, hồng, vàng hoặc trắng. Mẫu đơn ta được trồng nhiều ở đình chùa, hàng rào và hợp khí hậu nóng. Đây là một loài hoàn toàn khác, không có hoa to như mẫu đơn Trung Quốc.
Mẫu đơn có trồng được ở Việt Nam không
Mẫu đơn là cây ôn đới. Mẫu đơn thảo cần một mùa đông lạnh kéo dài mới phân hoá mầm hoa. Vì vậy, trồng ở đồng bằng Việt Nam thường chỉ ra lá, không ra hoa, hoặc cây yếu dần rồi chết. Vùng cao như Sa Pa, Đà Lạt có khí hậu gần hơn nhưng vẫn khó.
Hoa mẫu đơn cắt cành bán ở Việt Nam chủ yếu nhập khẩu, có theo mùa. Người muốn trồng hoa kép kiểu mẫu đơn ở đồng bằng nên chọn hồng Austin, hoa trà hoặc mẫu đơn ta.
Câu hỏi thường gặp
Hoa gì giống hoa mẫu đơn nhưng nhỏ hơn?
Thường là hoa mao lương. Mao lương có nhiều lớp cánh mỏng xếp đều như mẫu đơn nhưng hoa chỉ 5 đến 8 cm. Cát tường kép cũng có dáng hoa tương tự và nhỏ hơn.
Hoa gì giống hoa hồng mà không có gai?
Mẫu đơn là hoa kép giống hồng mà thân không có gai. Mao lương, cát tường kép và hoa trà cũng giống hồng và không có gai.
Mẫu đơn ta và mẫu đơn Trung Quốc khác nhau thế nào?
Mẫu đơn ta là cây hoa trang, cây bụi hoa nhỏ mọc thành chùm tròn, hợp khí hậu nóng. Mẫu đơn Trung Quốc thuộc chi Paeonia, hoa đơn rất to, cần mùa đông lạnh.
Hoa mẫu đơn nở vào mùa nào?
Ở vùng ôn đới, mẫu đơn nở vào cuối xuân và đầu hè, mỗi năm một đợt ngắn. Hoa cắt cành nhập về Việt Nam cũng theo mùa này.