Hoa giống hoa thiên điểu nhất là hoa mỏ két (chi Heliconia) và thiên điểu trắng. Thiên điểu (Strelitzia reginae) nhận biết qua một mo hình thuyền màu xanh tím nằm ngang ở đỉnh cuống, bên trên dựng lên các cánh màu cam và một cánh xanh dương như đầu chim có mào. Mỏ két thì có nhiều lá bắc màu đỏ, vàng, cam xếp so le thành một chuỗi dựng đứng hoặc rủ xuống, hoa thật nhỏ nằm trong lá bắc. Cây chuối rẻ quạt cũng hay bị nhầm vì cùng họ với thiên điểu.
| Điểm nhìn | Thiên điểu | Mỏ két (Heliconia) | Thiên điểu trắng | Chuối rẻ quạt |
|---|---|---|---|---|
| Tên khoa học | Strelitzia reginae | Chi Heliconia | Strelitzia nicolai | Ravenala madagascariensis |
| Họ | Strelitziaceae | Heliconiaceae | Strelitziaceae | Strelitziaceae |
| Cỡ cây | 1 đến 1,5 m, bụi | 1 đến 5 m tuỳ loài | Cao như cây, có thể trên 6 m | Cao như cây, lá xoè quạt |
| Cụm hoa | Một mo hình thuyền nằm ngang | Nhiều lá bắc xếp so le | Mo tím đen, cánh trắng | Mo xanh, hoa trắng kem |
| Màu | Cam và xanh dương | Đỏ, vàng, cam, hồng | Trắng và xanh tím | Trắng kem |
| Lá | Hình mái chèo, cuống dài | Như lá chuối, gân song song | Như lá chuối | Xếp thành một mặt phẳng hình quạt |
Hoa thiên điểu trông thế nào
Thiên điểu có nguồn gốc Nam Phi. Tên tiếng Anh là bird of paradise, tức chim thiên đường. Hoa giống đầu một con chim có mào đang ngẩng lên.
Dấu hiệu nhận biết:
- Mo: một lá bắc cứng, hình thuyền, màu xanh xám pha tím, nằm ngang ở đỉnh cuống.
- Cánh cam: ba đài hoa màu cam dựng lên từ mo.
- Cánh xanh dương: hai cánh hoa dính lại thành hình mũi tên màu xanh dương.
- Cuống: dài, thẳng, cứng, cao ngang hoặc hơn lá.
- Lá: hình mái chèo, dày, màu xanh xám, cuống lá dài mọc từ gốc thành bụi.
Một mo có thể nở lần lượt vài hoa trong nhiều ngày.
Hoa mỏ két khác thiên điểu thế nào
Mỏ két (Heliconia) còn gọi là chuối cảnh, hoa tôm hùm. Ở Việt Nam hay gặp mỏ két rủ (Heliconia rostrata) với chuỗi lá bắc đỏ viền vàng treo xuống, và mỏ két đứng (Heliconia psittacorum, Heliconia bihai) với chuỗi dựng lên.
Cách phân biệt:
- Đếm lá bắc: thiên điểu có một mo. Mỏ két có nhiều lá bắc, thường 5 đến hơn 10, xếp so le trên một trục ziczac.
- Nhìn màu: thiên điểu luôn có màu xanh dương trong hoa. Mỏ két không có xanh dương, màu nổi bật là đỏ, vàng, cam, hồng.
- Nhìn hoa thật: hoa thật của mỏ két nhỏ, hình ống, thò ra từ trong lá bắc. Ở thiên điểu, cánh cam và xanh dương chính là hoa.
- Nhìn lá: lá mỏ két giống lá chuối, mỏng, dễ rách. Lá thiên điểu dày, cứng, xanh xám.
Thiên điểu trắng và chuối rẻ quạt
Thiên điểu trắng (Strelitzia nicolai): cùng chi với thiên điểu cam nhưng lớn thành cây, có thân, cao nhiều mét. Hoa có mo màu tím đen, cánh trắng và lưỡi xanh nhạt, mọc ở kẽ lá. Lá to như lá chuối, xoè ra thành quạt khi cây còn nhỏ.
Chuối rẻ quạt (Ravenala madagascariensis): cùng họ với thiên điểu. Lá xếp thành một mặt phẳng như cái quạt khổng lồ. Hoa trắng kem trong mo xanh, ít gây chú ý. Cây hay trồng ở khuôn viên khách sạn, resort.
Một số hoa khác có hình dáng tương tự
- Hoa gừng đỏ (Alpinia purpurata): cụm lá bắc đỏ xếp chồng dựng đứng, lá như lá gừng.
- Hoa ngải hoa, dong riềng: hoa to màu đỏ vàng, lá như lá chuối nhỏ, nhưng hoa mềm, không có mo cứng.
- Hoa lan hài, lan vũ nữ: đôi khi được gọi "giống chim" nhưng là hoa lan, mọc bám cây.
Điều kiện trồng
| Điều kiện | Thiên điểu | Mỏ két |
|---|---|---|
| Nắng | Nắng đầy đến bán phần | Nắng bán phần, chịu nắng tốt nếu đủ nước |
| Nước | Tưới vừa, đất khô mặt mới tưới | Ưa ẩm, tưới nhiều |
| Đất | Tơi, thoát nước tốt | Giàu mùn, giữ ẩm |
| Ra hoa | Cây trưởng thành vài năm mới ra hoa đều | Ra hoa nhanh, nhiều đợt trong năm |
| Hợp với | Sân vườn, chậu lớn nơi nắng | Góc vườn ẩm, ven hồ |
Thiên điểu trồng từ hạt thường mất nhiều năm mới ra hoa. Trồng từ cây tách bụi đã trưởng thành sẽ ra hoa sớm hơn. Cây cần nắng đủ mới có hoa, để trong bóng râm thường chỉ ra lá.
Hoa thiên điểu cắt cành để được khá lâu. Khi mo đầu tiên tàn, có thể dùng ngón tay nhẹ nhàng rút các hoa còn nằm trong mo để chúng nở tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Hoa thiên điểu và hoa mỏ két có phải một loại không?
Không. Thiên điểu thuộc họ Strelitziaceae, có một mo hình thuyền và màu xanh dương trong hoa. Mỏ két thuộc họ Heliconiaceae, có chuỗi nhiều lá bắc đỏ vàng xếp so le.
Hoa gì giống hoa thiên điểu nhất?
Hoa mỏ két giống thiên điểu nhất về màu sắc và dáng lá bắc cứng. Thiên điểu trắng giống về hình hoa vì cùng chi. Nhìn số lá bắc và màu xanh dương là phân biệt được.
Cây thiên điểu bao lâu thì ra hoa?
Cây trồng từ hạt có thể mất nhiều năm mới ra hoa. Cây tách bụi đã trưởng thành, đủ nắng, thường ra hoa trong một đến hai năm sau khi trồng.
Hoa thiên điểu trắng có phải loài khác không?
Thiên điểu trắng là loài Strelitzia nicolai, cùng chi với thiên điểu cam. Cây lớn như cây chuối, hoa trắng mọc ở kẽ lá.