Năm loại cây nên trồng trước nhà ở Việt Nam vì dễ sống, đẹp và ít rủi ro là bằng lăng (bóng mát, hoa tím), cau vàng (dáng gọn, xanh quanh năm), hoa giấy (leo giàn, hoa nhiều mùa), dâm bụt (hàng rào hoa) và hoa hồng (bồn hoa). Theo danh sách của Hiệp hội ASPCA, bằng lăng, cau vàng và hoa hồng không độc với chó mèo, dâm bụt Hibiscus syriacus cũng được xếp không độc. Chọn cây theo khoảng trống trước nhà, số giờ nắng và thời gian bạn dành để cắt tỉa.
| Cây | Tên khoa học | Vai trò | Nắng | Lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| Bằng lăng | Lagerstroemia | Cây bóng mát, hoa tím mùa hè | Nắng nhiều | Trồng cách tường đủ xa theo tán; không độc với chó mèo theo ASPCA |
| Cau vàng | Dypsis lutescens | Điểm nhấn dáng cao gọn, chắn tầm nhìn | Nắng đến bóng nhẹ | Không độc với chó mèo theo ASPCA |
| Hoa giấy | Bougainvillea | Leo giàn cổng, ban công | Nắng gắt | Có gai, trồng lùi khỏi lối đi |
| Dâm bụt | Hibiscus | Hàng rào, bụi hoa | Nắng | Cần tỉa để giữ dáng |
| Hoa hồng | Rosa | Bồn hoa, hoa cắt cành | Nắng ít nhất nửa ngày | Có gai; không độc với chó mèo theo ASPCA |
1. Bằng lăng
Bằng lăng là cây thân gỗ nở hoa thành chùm lớn, cánh hoa nhăn như giấy, màu tím, hồng hoặc trắng. Thân nhẵn, vỏ bong mảng. Ở Việt Nam có cả bằng lăng nước (cây to, trồng đường phố) và bằng lăng ổi, bằng lăng tím dạng cây nhỏ hơn hợp sân nhà. Cách phân biệt bằng lăng với các cây hoa tím giống nó có trong bài hoa gì giống hoa bằng lăng.
Ưu điểm: hoa đẹp mùa hè, rụng lá theo mùa nên mùa khô vẫn có nắng xuống sân. ASPCA xếp bằng lăng (Lagerstroemia indica) không độc với chó, mèo, ngựa.
Lưu ý: chọn giống cây cỡ nhỏ nếu sân hẹp; trồng cách tường ít nhất bằng nửa đường kính tán dự kiến; tỉa cành sau mùa hoa.
2. Cau vàng
Cau vàng mọc thành bụi nhiều thân mảnh, thân và cuống lá màu vàng xanh, lá kép lông chim cong mềm. Cây gọn, không có rễ phá hoại mạnh như cây thân gỗ lớn, trồng được ở bồn đất hoặc chậu to.
ASPCA xếp cau vàng không độc với chó, mèo, ngựa, nên đây là lựa chọn thay thế tốt cho vạn tuế, loại cây có dáng lá xoè tương tự nhưng rất độc. Cau vàng ưa nắng nhẹ đến bóng nhẹ, cần tưới đều, không chịu úng.
3. Hoa giấy
Hoa giấy có "hoa" thực ra là lá bắc mỏng như giấy, màu hồng, tím, đỏ, cam, trắng, bao lấy những bông hoa thật nhỏ màu trắng kem ở giữa. Cây leo khoẻ, chịu nắng gắt, chịu hạn, ra hoa nhiều đợt, rất hợp cho giàn cổng, ban công, tường rào.
Lưu ý: thân có gai. Trồng trong bồn lùi khỏi lối đi, cho leo lên giàn cao hơn tầm tay trẻ em, và đeo găng khi cắt tỉa. Để hoa giấy ra nhiều hoa, cây cần nhiều nắng và không nên bón quá nhiều phân đạm. Các loài hoa leo khác có ở bài hoa gì leo giàn đẹp.
4. Dâm bụt
Dâm bụt (râm bụt) là cây bụi, lá xanh bóng có răng cưa, hoa to năm cánh với ống nhị dài thò ra giữa, màu đỏ, hồng, vàng, cam, có loại hoa kép. Cây dễ trồng, dễ giâm cành, chịu cắt tỉa, nên từ lâu được dùng làm hàng rào ở nông thôn Việt Nam.
ASPCA xếp loài Hibiscus syriacus không độc với chó, mèo, ngựa. Dâm bụt phổ biến ở Việt Nam thường là Hibiscus rosa-sinensis, cùng chi; nếu nhà có thú cưng hay gặm lá, vẫn nên theo dõi.
Lưu ý: cần nắng để ra hoa; tỉa định kỳ để hàng rào dày, không trơ gốc.
5. Hoa hồng
Hoa hồng hợp với bồn hoa trước nhà có nắng ít nhất nửa ngày. Có hồng bụi, hồng leo, hồng cây thân gỗ ghép. ASPCA xếp các loài hồng (Rosa) không độc với chó, mèo, ngựa, nhưng thân có gai. Nếu lo gai, có những giống hồng gần như không gai; cách nhận mặt có trong bài riêng về hoa hồng không gai.
Hồng cần đất thoát nước, tưới gốc thay vì tưới lá để hạn chế nấm bệnh, và cắt tỉa hoa tàn để cây ra đợt hoa mới.
Chọn cây theo khoảng trống trước nhà
| Khoảng trống | Gợi ý |
|---|---|
| Sân rộng, muốn bóng mát | Một cây bằng lăng cỡ nhỏ đặt xa tường, bồn hoa hồng phía trước |
| Sân hẹp, nhà phố | Cau vàng trong bồn hoặc chậu to, hoa giấy leo giàn cổng |
| Muốn có hàng rào xanh | Dâm bụt tỉa thành hàng |
| Ban công, sân thượng | Hoa giấy, hoa hồng trong chậu |
| Nhà có trẻ nhỏ, chó mèo | Ưu tiên cau vàng, bằng lăng, hoa hồng; hoa giấy trồng trên cao |
Nguyên tắc trồng cây trước nhà
- Tính kích thước khi trưởng thành, không theo cây giống lúc mua.
- Giữ khoảng cách với tường, móng, ống nước, đường điện, cửa sổ.
- Tránh cây độc ở nơi trẻ em, thú cưng hay chơi; tham khảo bài hoa gì có độc.
- Xem hướng nắng: cây hoa cần nhiều nắng, cây lá chịu bóng tốt hơn.
- Chuẩn bị đất thoát nước, bồn có lỗ thoát khi trồng trên nền bê tông.
- Tính công chăm: hoa giấy, dâm bụt, bằng lăng cần tỉa; hoa hồng cần theo dõi sâu bệnh.
Việc chăm theo mùa cho năm cây
| Thời điểm | Bằng lăng | Cau vàng | Hoa giấy | Dâm bụt | Hoa hồng |
|---|---|---|---|---|---|
| Đầu mùa mưa | Trồng mới thuận lợi | Trồng mới, tách bụi | Trồng mới | Giâm cành | Trồng mới, chú ý thoát nước |
| Mùa hoa | Tưới đủ, không tỉa | Cắt lá già vàng | Hạn chế tưới để hoa bền | Ngắt hoa tàn | Cắt hoa tàn, phun phòng nấm theo hướng dẫn |
| Sau mùa hoa | Tỉa cành, tạo tán | Dọn bẹ khô | Tỉa mạnh để ra cành mới | Tỉa tạo dáng hàng rào | Tỉa cành yếu, bón phân |
| Mùa khô | Tưới đều khi cây non | Tưới đều | Chịu hạn tốt | Tưới đều | Tưới gốc buổi sáng |
Miền Bắc có mùa đông lạnh, cây nhiệt đới như cau vàng, hoa giấy có thể chậm lớn, ra ít hoa trong những tháng rét; không cần bón thêm phân lúc này. Ở miền Nam, cây sinh trưởng quanh năm nên việc cắt tỉa cần đều hơn.
Khi mua cây giống, chọn cây thân chắc, lá xanh không đốm bệnh, bầu đất không nứt vỡ, rễ không quấn chặt thành búi quanh bầu.
Kết hợp nhiều loại cây
Một mặt tiền đẹp thường có ba tầng: cây cao (bằng lăng, cau vàng) làm nền, cây bụi vừa (dâm bụt, hồng) ở giữa, cây thấp hoặc cỏ phủ nền phía trước. Cách xếp này để các cây không che nắng của nhau và dễ chăm từng tầng. Với nhà phố, có thể thay tầng cao bằng giàn hoa giấy trên cổng để tiết kiệm diện tích mặt đất.
Khi chọn màu, nên chọn hai đến ba màu chủ đạo cho cả mặt tiền: ví dụ bằng lăng tím với hoa hồng trắng, hoặc hoa giấy hồng với dâm bụt đỏ trên nền lá xanh. Quá nhiều màu khác nhau làm mặt tiền rối mắt.
Câu hỏi thường gặp
5 loại cây nên trồng trước nhà là cây gì?
Năm cây dễ trồng, ít rủi ro là bằng lăng, cau vàng, hoa giấy, dâm bụt và hoa hồng. Tuỳ khoảng trống và nắng mà chọn một vài loại.
Cây nào trồng trước nhà cho bóng mát mà không phá nền?
Chọn cây thân gỗ cỡ nhỏ như bằng lăng dạng cây nhỏ, trồng cách tường đủ xa theo tán trưởng thành. Tránh cây rễ nổi lớn như đa, si trồng sát nhà.
Nhà có chó mèo nên trồng cây gì trước nhà?
Theo ASPCA, bằng lăng, cau vàng, hoa hồng không độc với chó mèo. Tránh trúc đào, vạn tuế, cẩm tú cầu ở nơi thú cưng dễ với tới.
Hoa giấy có độc không?
Hoa giấy không có mục riêng trong danh sách ASPCA đã tra cho bài này. Rủi ro chính là gai trên thân, nên trồng lùi khỏi lối đi và đeo găng khi cắt tỉa.
Các loại cây trồng sân vườn đẹp dễ chăm nhất?
Cau vàng và dâm bụt dễ chăm, ít sâu bệnh. Hoa giấy chịu hạn tốt. Hoa hồng đẹp nhưng cần theo dõi sâu bệnh thường xuyên hơn.